Hệ thống giáo dục Thụy Sĩ

Được biết đến với những bãi biển ngập nắng trải dài bất tận và những con người thân thiện yêu thích thể thao, Úc thường xuyên nằm trong top 5 đất nước lý tưởng cho việc du học và định cư như một quốc gia đầy sự trẻ trung, sôi nổi, phát triển và nhiệt huyết.

Tại Thụy Sỹ, giáo dục rất đa dạng do Hiến pháp Thụy Sĩ giao quyền hệ thống giáo dục cho các bang, gồm hai dạng trường công và trường tư với rất nhiều trường quốc tế. Đại học đầu tiên tại Thụy Sĩ được thành lập năm 1460 tại Basel, cho đến nay, Thụy Sỹ có tất cả 12 trường đại học với Đại học Zurich là đại học lớn nhất.

1. Tiểu học

Kéo dài 4 – 6 năm

Do hệ thống giáo dục được quản lý và quy định theo từng bang, nên độ tuổi đi học và thời gian học các cấp của các trường tại Thụy Sỹ cũng có đôi chút khác nhau theo mỗi bang. Tùy từng bang mà bậc Tiểu học tại Thụy Sỹ sẽ kéo dài 4 – 6 năm; và trẻ thường bắt đầu từ độ tuổi lên 6. Tuy nhiên, một số bang cho phép trẻ 5 tuổi đã có thể đi học. Chương trình học sẽ được phân nhóm theo ngôn ngữ của học sinh (tiếng Đức, Pháp hay Ý), bao gồm các môn cơ bản như Việt Nam: ngôn ngữ mẹ đẻ, ngoại ngữ, toán, khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, âm nhạc – thiết kế và thể dục.

2. Trung học Cơ sở

Kéo dài 3 năm

Sau khi tốt nghiệp Tiểu học, tùy theo năng lực học tập mà học sinh sẽ được phân bậc học: học sinh có khả năng học tập tốt, tư duy nhanh nhạy sẽ theo chương trình Matura chuẩn bị cho việc học Đại học; còn lại các học sinh có định hướng học nghề sẽ theo học chương trình 3 – 4 năm chuẩn bị cho việc học tại các trường Cao đẳng/ Học viện dạy nghề sau này. Chương trình này giúp học sinh có định hướng nghề nghiệp ngay từ nhỏ, đồng thời tham gia chương trình học gắn liền với kế hoạch học tập của mình. Hiện tại, học sinh ở độ tuổi 15 tại Thụy Sỹ xếp hạng thứ 16 về điểm đánh giá khoa học PISA.

3. Trung học

Kéo dài 3 – 4 năm

Sau khi hoàn thành bậc Trung học Cơ sở, học sinh tại Thụy Sỹ sẽ tiếp tục lựa chọn các chương trình học khác nhau:

• Chương trình phổ thông (Gymnasium) đào tạo các môn học mang tính học thuật, chuẩn bị cho bậc Đại học
• Các chương trình Quốc tế như Tú tài Quốc tế (IB)
• Chương trình học nghề chuẩn bị cho việc học nghề thiên về rèn luyệt, thực hành nhu cầu lao động, giúp học sinh trở thành thợ lành nghề và tìm được việc làm ngay sau khi tốt nghiệp.

Thông thường, để có thể được nhận vào các trường Đại học Công lập, học sinh sẽ phải có bằng tốt nghiệp (graduation diploma school) hoặc hoàn thành chương trình phổ thông (gymnasium).

4. Đại học

Kéo dài 3 – 4 năm

Thụy Sỹ nổi tiếng nhất với các chuyên ngành Quản trị Kinh doanh, Tài chính – Ngân hàng và đặc biệt là Quản trị Du lịch – Khách sạn. Khóa học Đại học tại Thụy Sỹ được đào tạo trong các trường công lập và tư thục; với các loại trường như sau:

• Đại học Nghiên cứu: Thụy Sỹ chỉ có 11 trường Đại học Nghiên cứu Công lập, trong đó có 9 trường được điều hành bởi các tỉnh bang và 3 trường trực thuộc chính phủ. Chương trình Đại học tại các trường Công lập này thường kéo dài tới 4 – 4.5 năm, tập trung vào kiến thức nghiên cứu chuyên sâu.
• Đại học Khoa học Ứng dụng: Các trường Khoa học Ứng dụng thường có yêu cầu nhập học dễ dàng hơn đôi chút với chương trình học mang tính thực tiễn cao hơn, thường kéo dài 3 – 3.5 năm.
• Học viện Tư thục: Các trường tư thục tại Thụy Sỹ hoạt động độc lập với chính phủ; tuy nhiên vẫn chịu sự quản lý và kiểm soát chất lượng của cơ quan giáo dục quốc gia. Các trường tư thục thường chỉ đào tạo chuyên sâu một số ngành/ nhóm ngành học nhất định chứ không đào tạo tổng hợp đa dạng hàng trăm khóa học như các trường Đại học Tổng hợp; nhưng cũng nhờ đó mà các chương trình được thiết kế đặc biệt, chuyên sâu hơn và ngắn hơn (3 năm).

Đặc biệt, với các trường chỉ chuyên đào tạo ngành Quản trị Du lịch – Khách sạn, chương trình học sẽ không chỉ dạy kĩ năng quản lý, mà còn dạy cho sinh viên toàn bộ kĩ năng nhỏ nhất liên quan tới lĩnh vực này như làm bếp, dọn phòng, pha chế rượu,… Đồng thời, các trường này còn cho phép sinh viên đi thực tập 4 – 6 tháng/năm học, giúp sinh viên vừa có kiến thức cụ thể, vừa có kinh nghiệm thực tế và tiết kiệm được phần nào chi phí học tập.

5. Thạc sĩ

Kéo dài 1 – 2 năm

Tương tự như khóa Cử nhân, chương trình Thạc sĩ tại Thụy Sỹ sẽ kéo dài 2 năm và thiên về nghiên cứu nhiều hơn khi được đào tạo trong các trường Đại học Công lập; và ngắn hơn, thực tế hơn tại các trường tư thục.